از این رو قصد دارم در این مطلب، مروری کاربردی و عملیاتی بر مدیریت منابع انسانی و مشخصا نقش آن در صنعت خردهفروشی داشته باشم زیرا اطمینان دارم مخاطبان ماهنامه تجارت طلایی که غالبا مالکان و مدیران کسبوکارهای خردهفروشی نیز هستند، کتابهای متعددی را در این حوزه مطالعه میکنند؛ بنابراین از ذکر تعاریف و موارد صرفا آکادمیک خودداری خواهم کرد و موارد را در قالب تجربه و به طور ملموس توضیح میدهم.
برای تحقق این تعریف، واحد منابع انسانی باید هم حامی حقوق کارکنان باشد و هم بهعنوان شریک استراتژیک سازمان ایفای نقش کند.
مدیریت منابع انسانی شامل چندین سیستم اصلی است و برای اینکه به درستی در سازمان جاری شود، نیاز است این سیستمها در ساختار واحد منابع انسانی لحاظ شوند و در حین پیادهسازیشان، قوانین کار، تفاوتها و حریم خصوصی کارکنان مد نظر قرار گیرد.
با استفاده از تجزیه و تحلیل نیروی کار فعلی، شرکت میتواند علاوهبر ارزیابی عملکرد کارکنان به این موضوع پی ببرد که کدامیک از کارکنان دارای مهارتهای مورد نیاز سازمان هستند.
مدیران برای رسیدن به کارایی بیشتر باید در انتخاب تعداد کارکنان دقت زیادی داشته باشند.
در شرایط فعلی جامعه ایران، مهمترین اهداف سیستم مدیریت جبران خدمات در صنعت خردهفروشی شامل موارد زیر است:
کارکنان مناسب، کارآمد و آموزشدیده، مهمترین سرمایه سازمان به شمار میآیند و هر اقدامی که منجر به توسعه آنها شود، به معنی سرمایهگذاری روی مزیت رقابتی آتی سازمان است و این موضوع در صنعت خردهفروشی اهمیت بیشتری پیدا میکند زیرا:
هدف واحد منابع انسانی در زمینه مدیریت عملکرد، ایجاد تیمی از کارکنان باانگیزه، خدمترسان و مشارکتکننده است تا موفق شوند تجربهای رضایتبخش برای مشتریان به ارمغان آورند.
مدیران منابع انسانی در صنعت خردهفروشی، برای بهبود عملکرد کارکنان به استراتژیهای موثر نیاز دارند؛ چهار نکته موثر و حائز اهمیت برای توسعه عملکرد در صنعت خردهفروشی اشاره به این امر دارد که مدیران:
معیارهای سنجش عملکرد را بیشتر و دقیقتر کنند و علاوهبر فروش، به تجربهای که کارکنان برای مشتری ایجاد میکنند، توجه ویژه داشته باشند.
«تمامی این سیستمها مانند یک زنجیره به هم متصل هستند و باید به شکلی یکپارچه و منسجم طراحی و اجرا شوند تا بیشترین کارایی را برای سازمان داشته باشند.»
صنعت خردهفروشی و چالشهای مدیریت منابع انسانی در آن
این موضوع منشا پیچیدگیهای بسیاری در مدیریت منابع انسانی صنعت خردهفروشی است و واحد منابع انسانی باید قادر به شناسایی آنها باشد تا بتواند اقدامات مثبت و کارآمدی در سازمان انجام دهد.
ورود و خروج کارکنان در صنعت خردهفروشی با سرعت بالایی انجام میشود و این حجم زیاد باعث میشود فرآیند جذب و استخدام، که ماهیتا فرآیند پرهزینهای هم برای سازمان به شمار میآید، دائما فعال و در تکاپو باشد تا نیروهای جدید را استخدام و وارد سازمان کند.
عموما مخاطبان این صنعت قشر جوان هستند که تازه وارد بازار کار شدهاند؛ همیشه ورود نیروی جدید به سازمان با عدم قطعیت همراه است و سازمان را در معرض ریسک قرار میدهد، چه رسد به اینکه نیروها تازهکار باشند.
این موضوع اگر به درستی مدیریت نشود و اصطلاحا جامعهپذیری نیروهای جدید بهطور صحیح صورت نگیرد، میتواند سردرگمی کارکنان را به دنبال داشته باشد و عملکرد ضعیف، تاخیر، غیبت و نهایتا خروج از سازمان را تشدید کند.
از این رو کار مدیران منابع انسانی برای انتخاب کارکنان، نسبتا دشوار است و باید علاوهبر رفتار، به ظاهر آنها و آموزششان نیز توجه ویژهای داشته باشند.
نهایتا تغییرات در تقاضای مشتریان باعث میشود مدیران نتوانند بهدرستی تشخیص دهند چه تعداد کارمند برای دوره زمانی مشخص باید استخدام کنند و آموزش دهند.
تجربه مدیران منابع انسانی در صنعت خردهفروشی، در زمینه انتخاب تعداد کارکنان بسیار حائز اهمیت است.
لذا پیش از هر چیز نیاز است برای طراحی سیستمها یا مواجهه با چالشها، اهداف کوتاهمدت و بلندمدت سازمان مورد بررسی قرار گیرد و همهچیز در راستای دستیابی به اهداف، برنامهریزی و انجام شود.
اما به صورت کلی، راهکارهایی برای جذب، نگهداشت و توسعه کارکنان وجود دارد که در زیر دربارهشان توضیح داده شده است.
طراحی آن به صورت چرخه بسیار حائز اهمیت است زیرا نظام عرضه و تقاضای بازار کار همیشه با عدم تعادل مواجه است و از طرف دیگر، تمایل به همکاری بلندمدت در میان کارجویان کاهش پیدا کرده و نرخ ترک خدمت و ریزش کارکنان در صنعت خردهفروشی بسیار بالاست و لزوم استخدام در این صنعت همیشه احساس میشود.
برای جذب کارکنان موقت در دوره افزایش تقاضا، باید طرحی داشت و توافقات اولیه را به خوبی با این گروه از کارکنان انجام داد تا در زمان کاهش تقاضا از سازمان جدا شوند.
در نتیجه کنارهگیری کارکنان ناراضی از شغل و قرار گرفتن کارمند جدید به جای کارمند پیشین، هزینه و زمان زیادی بابت جذب و استخدام افراد جدید و آموزش و توسعه آنها صرف میشود و ممکن است فرصتهای بیشماری از دست برود.
لذا برای پیشگیری از این وضعیت، ضروری است واحد منابع انسانی اقداماتی را در پیش گیرد که برخی از آنها در زیر فهرست شدهاند.
منبع خبر
